Viðburðaskráning

Allir viðburðir á næstunni

Námsferð til Marokkó 2019

23.03.2019
Áhugasamir eru beðnir um að forskrá sig sem fyrst, í síðasta lagi fyrir 8. apríl. Fjöldi þátttakenda takmarkaður við 50 manns.

 

Uppkast að dagskrá, athugið að hún getur breyst.

 

Laugardagur 2. nóvember
Fljúgum með Icelandair til London (FI 450) kl. 7:40, lending kl. 10:50 á LHR. Eyðum þar deginum. Fljúgum frá LHR með Royal Air Marocco (AT 805) Kl. 18:50 til Rabat, lending þar kl. 23:00. Förum á hótel í Rabat.


Sunnudagur 3. nóvember
Tökum því rólega um morguninn eftir að hafa komið seint á hótel kvöldið áður.
Kl. 12.00 – 17.00: Skoðunarferð til Casablanca. Rick´s Café sem er veitingahús að eftirmynd kaffihússins í kvikmyndinni Casablanca. Hassan II moskan skoðuð að innan og utan en hún er stærsta moska Morkokkó. Ekið um Anfa og Mararif hverfin, konungshöllin í Hubbous hvefinu…

Mánudagur 4. nóvember
Kl. 9.00-12.00: Skoðunarferð um höfuðborgina Rabat.
Kl. 13.00: Fagleg dagskrá, t.d. að skoða hæstarétt, þinghús, hitta lögfræðinga…

Þriðjudagur 5. nóvember
Kl. 9.00: Fagleg dagskrá, t.d. að skoða hæstarétt, þinghús, hitta lögfræðinga…

Miðvikudagur 6. nóvember
Kl. 9.00-12.00: Ekið til Fez. Eftir hádegi verður skoðunarferð um borgina sem var höfuðborg Marokkó til ársins 1925. Fez er önnur stærsta borgin á eftir Casablanca og er með tvö vel varðveitt miðaldahverfi.

Fimmtudagur 7. nóvember
Frjáls dagur í Fez.

Föstudagur 8. nóvember
Frjáls dagur í Fez. Bjóða upp á dagsferð til Tazekka National Park, Volubilis?
Kveðjudinner í Fez.


Laugardagur 9. nóvember
Lagt að stað snemma til Rabat þar sem tekið verður flug Royal Air Marocco (AT 804) kl. 16.05 til London. Koma þangað kl. 18.00. Flug frá London með Icelandair (FI 455) kl. 20.30 og koma heim kl. 23.40. Vonandi hægt að bjóða ferðalöngum upp á að vera til sunnudags í London.

Athugið að biðlisti er kominn í ferðina

Skráningu lauk 8. apríl

Vettvangsferð á slóðir síðustu aftökunnar og ný réttarhöld í máli Agnesar, Friðriks og Sigríðar

01.11.2018
Haustið 2017 fór Lögfræðingafélag Íslands í vettvangsferð á Vatnsnes í Húnavatnssýslu, á slóðir síðustu aftökunnar. Að því loknu var farið í félagsheimilið á Hvammstanga og sett upp ný réttarhöld í máli Agnesar, Friðriks og Sigríðar. Tæplega tvö hundruð félagsmenn LÍ og fylgdarfólk þeirra tók þátt í viðburðinum sem vakti mikla athygli.

Haustið 2017 fór Lögfræðingafélag Íslands í vettvangsferð á Vatnsnes í Húnavatnssýslu, á slóðir síðustu aftökunnar. Að því loknu var farið í félagsheimilið á Hvammstanga og sett upp ný réttarhöld í máli Agnesar, Friðriks og Sigríðar. Á annað hundrað félagsmenn LÍ og fylgdarfólk þeirra tók þátt í viðburðinum sem vakti mikla athygli.

Við skipulagningu á réttarhöldunum höfðum við í huga hvernig réttarhöld í opinberum málum fara fram í dag en auk þess voru lesnir upp valdir kaflar úr skýrslutökum af sakborningum eins og þau birtast í dómabókum.  Loks var kveðinn upp dómur í beinu framhaldi af ræðum sækjenda og verjanda og dómarar fóru í stuttu máli yfir þær forsendur sem þeir lögðu til grundvallar við samningu dómsins.

Ef um væri að ræða raunveruleg réttarhöld hefði dómur vera kveðinn upp nokkru síðar og einungis dómsorðið lesið upp, þ. e. niðurstaða dómsins um sekt eða sýknu, mögulega refsingu og sakarkostnað.

Verjendur voru hæstaréttarlögmennirnir Gestur Jónsson og Guðrún Sesselja Arnardóttir.

Saksóknari var Sigríður Friðjónsdóttir ríkissaksóknari.

Dómarar voru Ingibjörg Benediktsdóttir fv. hæstaréttardómari, Davíð Þór Björgvinsson fv. dómari við Mannréttindadómstól Evrópu og verðandi dómari við Landsrétt og Kolbrún Sævarsdóttir héraðsdómari.

 

Hér er dómur endurupptökumálsins

 

Hér koma myndir af viðburðinum:

                

 

 

Námsferð til Parísar 2017

21.11.2017
Annað hvert ár býður Lögfræðingafélagið upp á námsferðir þar sem þátttakendur kynna sér réttarkerfi og lagaumhverfi annarra þjóða. Árið 2017 var farið til Parísar og fóru alls 44, lögfræðingar og fylgifiskar þeirra. Þótt flestir hefðu áður farið til heimsborgarinnar þá má segja að þetta hafi verið öðruvísi Parísarferð því heimsóttir voru staðir sem almennt standa ekki opnir fyrir ferðamenn. Einar Baldvin Stefánsson lögfræðingur skrifaði ferðasögu.

Námsferð LÍ til Parísar 21.-26. nóvember 2017:

 

Þjóðþing Frakka

Lagt var af stað til Parísar í bítið þann 21. nóvember. Úr hávaðaroki í Keflavík lentum við í París í blíðskaparveðri, ca 15 stiga hita. Strax fyrsta morguninn var lagt af stað frá hótelinu í til þjóðþings Frakka, Assamblée Nationale. Þingið samanstendur af 577 þingmönnum þar sem flokkur Macron forseta, ,,Áfram Lýðveldið" (La Republique En March) hefur hreinan meirihluta með 308 þingmenn. Samstarfsflokkur Macron á þinginu Lýðræðishreyfingin (Mouvement Démocrate) er með 42 þingmenn og telur meirihlutinn því 350 þingmenn. Alveg með ólíkindum þar sem rúmt ár er síðan Macron stofnaði sinn flokk gagngert til að bjóða fram til þings. Þinghúsið er glæsilegt og íburðarmikið eins og vænta mátti.


Rifjuð var upp sagan um tilurð hugtakanna ,,vinstri og hægri". Eftir byltinguna 1789 skipuðu stuðningsmenn byltingarinnar, hinir róttæku, (party of movement) sér vinstra megin við þingforsetann. Þeir þóttu háværir og til að forðast öskrin og lætin skipuðu stuðningsmenn konungs sér hægra megin við þingforsetann og helst sem lengst frá hinum róttæku, ,,vinstra liðinu". Þetta hafa svo sannarlega verið róstusamir tímar og í fundarherbergi þingforseta átti þingforseti fast sæti við miðju borðs og þess var gætt að hann sæi alltaf hurðina, m.ö.o. sneri aldrei baki við henni líkt og mafíuforingjar í hættulegum heimi. Í einum salnum var skrifborð sem Napoleon Bonaparte sat við þegar hann undirritaði lög og tók á móti hinum ýmsu embættismönnum. Leyfi var gefið til að setja sig í spor Napoleons við borðið og var sérstaklega til þess tekið hve Sigurður Sigurjónsson tók sig vel út sem staðgengill Napóleons.

 

Hæstiréttur
Frá þjóðþinginu var haldið til Hæstaréttar Frakklands, Cour de Cassation, sem er í hluta af Palais de Justice eða dómhúsi Parísar. Eins og Baldvin Björn Haraldsson hdl. kom inn á, í kynningu sinni fyrir ferðina, er Hæstiréttur Frakka margskiptur eftir málefnum. Má þar nefna vinnumarkaðsrétt, tiltekin einkamál og sakamál. Að undanförnu hefur dregið úr vægi munnlegs málflutnings og er næstum alfarið stuðst við greinargerðir lögmanna. Dómarar geta farið fram á frekari skýringar þeirra munnlega, og hafa lögmenn í þeim tilvikum hámark 15 mínútur til að koma að frekari athugasemdum. Sá dómari sem tók á móti okkur sagði þetta fyrirkomulag hafa verið gagnrýnt, m.t.t. þess stutta tíma sem lögmönnum væri gefinn til að skýra frekar sjónarmið skjólstæðinga sinna. Dómsniðurstaða er þannig fengin að hver og einn dómari skilar áliti sínu og síðan greiða dómararnir atkvæði um álitin. Meirihluti atkvæða dómaranna ræður dómsniðurstöðu. Út á við er ekki gefið upp hvort dómararnir hafi verið ósammála heldur er aðeins ein lokaniðurstaða birt, þ.e. álit réttarins. Hæstiréttur Frakklands er til jafns skipaður báðum kynjum. Hins vegar eru konur fjölmennari á landsvísu í dómarastéttinni.

 

Lögmannafélag Parísar
Næsta dag var Lögmannafélag Parísar heimsótt, Ordre des Avocats. Þar vakti helst athygli hin margvíslegu verkefni sem félagið sinnir. Má þar nefna að félagið styrkir lögmenn, einkum unga lögmenn, til að standa straum af hárri húsaleiguí París. Einnig borga lögmenn mishá gjöld til félagsins eftir umfangi rekstrar þeirra. Loks skiptast félagsmenn á að standa símavaktir til að svara fólki í alls kyns vandræðum, ekki aðeins vegna réttaraðstoðar, heldur einnig sem liður í forvörn gegn sjálfsvígum, einhvers konar,,vinalína" Rauða Krossins.

 

Dómhöll Parísar
Í beinu framhaldi var dómhöll Parísar eða Palais de Justice heimsótt. Þarna eru lægri dómstig til húsa ásamt nokkrum áfrýjunardómstólum. Þarna er einnig sem fyrr segir Hæstaréttur Frakklands, Cour de Cassation. Elsti hlutinn er kirkja eða kapella, byggð 1240. Nú er hún nýtt til ýmissa hluta, svo sem tónleikahalds þar sem Björk hefur m.a. troðið upp. Þetta var áður konungshöll Frakka og þinghús Parísar, en snemma á 15. öld yfirgaf konungur byggingarnar og þær urðu vettvangur dómskerfisins.

Hluti Palais de Justice var einnig nýttur sem fangelsi og þar sat Marie Antoinette, eiginkona Loðvíks 16, inni í fjögur ár áður en hún var hálshöggvin árið 1793 í viðurvist tveggja barna sinna. Byltingardómstóll dæmdi hana til dauða í kjölfar frönsku byltingarinnar 1789. En öllu er afmörkuð stund. Sarkosy ákvað í forsetatíð sinni að flytja allt dómskerfið í eina byggingu fyrir utan borgarmörkin. Flutningi skal lokið um mitt næsta ár, eða í mai 2018. Óhætt er að segja að hin nýja bygging sé ólík hinum glæsilegu húsakynnum Palais de Justice. Um er að ræða nýtísku glerhöll (marga ferhyrninga) sem teygja anga sína upp til himins. Sumir eru jákvæðir og nefna að byggingin með öllu sínu gleri hleypi dagsbirtunni inn. Ekki veiti af. Þeir eru hins vegar fleiri sem finna byggingunni allt til foráttu. Hún hefur verið kölluð ,,ófreskja andstæð lögum". Þá hefur verið lagt til að koma arkitektinum, Renzo Piano, bak við lás og slá og koma þannig í veg fyrir að hann teikni fleiri hús.

OECD og sendiherrabústaður
Seinna sama dag voru höfuðstöðvar OECD skoðaðar og hlustað á kynningu á stofnuninni. Að því loknu var haldið í sendiherrabústað Íslands þar sem Kristján Andri Stefánsson sendiherra og Davíð Samúelsson tóku höfðinglega á móti okkur. Loks var sameiginlegur kvöldverður á Le Chalet des Iles sem er á lítilli eyju á litlu vatni í Boulogne skógi. Fínn matur og skemmtilegt kvöld.

 

Strassborg
Næsta dag var farið í lest til Strassborgar þar sem Jon Fridrik Kjølbro dómari frá Danmörku fræddi okkur um starfsemi Mannréttindadómstóls Evrópu en síðan var Evrópuráðið skoðað í fylgd Sonju Ágústsdóttur starfsmanns fastanefndar Íslands. Um kvöldið vorum við viðstödd opnun elsta og stærsta jólamarkaðar Evrópu, en Ísland var sérstakur gestur markaðarins. Kristján Andri sendiherra hélt opnunarávarp og kveikti á jólatré. Þar voru nokkur lítil hús með íslenskum varningi svo sem SS pylsum, lopapeysum og íslenskum bjór.

 

Tígrísdýr í París
Síðasti dagurinn var ,,frídagur" og engin dagskrá. Í morgunmatnum þennan dag fréttist af vef Moggans að tígrisdýr hefði sloppið úr búri frá sirkus í borginni um sexleytið daginn áður. Dýrið fór beint í Metró þar sem uppi varð fótur og fit og það fljótlega vegið. Fólki brá í brún og prísaði sig sælt að hafa verið í Strassborg þegar tígri gekk laus í París. Ónefndur dómstjóri á Akureyri benti mjög ábúðarfullur á að enda þótt Mogginn lygi ekki væri hann ónákvæmur í erlendum fréttum. Staðreyndin væri sú að um tvö tígrisdýr hefði verið að ræða, annað var fellt í Metró en hitt gengi enn laust. Svo sannfærandi var dómstjórinn að sumir höfðu á orði að ekkert vit væri í að fara út fyrr en örlög hins dýrsins væru örugglega ráðin.

Okkur fannst París taka vel á móti okkur. Fólkið alúðlegra en maður á að venjast og allt viðmót hefur breyst. En hryðjuverkin undanfarin misseri hafa valdið hruni í ferðamennskunni. Okkur fannst Frakkarnir mun viljugri að beita enskunni en áður (þrátt fyrir yfirlýsingu Macron forseta um að gera frönsku að alheimstungumáli!). Eftir að stjanað hafði verið við okkur á veitingahúsi, með hitalömpum og öðru, var okkur t.d. sérstaklega þakkað fyrir að hafa valið París sem áfangastað.

Við Ragnhildur þökkum fyrir okkur og notalega samveru. Ferðin var afar ánægjuleg í alla staði og allt eins og best á kosið undir styrkri stjórn Eyrúnar og Jónínu.

Kópavogi, 15. desember 2017

Einar Baldvin Stefánsson

Námsferð LÍ til Víetnam og Kambódíu 2015

15.11.2015
Annað hvert ár fer Lögfræðingafélag Íslands í námsferðir erlendis. Fyrsta ferðin var farin til Washington árið 1997 og hefur félagið farið víða síðan þá; til Kúbu, Suður-Afríku, Argentínu og Indlands svo nokkur lönd séu nefnd. Sunnudaginn 15. nóvember 2015 lögðu 49 lögfræðingar og makar af stað í námsferð áleiðis til Víetnam í tíu daga ferð og bauðst þeim sem vildu að fara einnig til Kambódíu.


Víetnam

Námsferð Lögfræðingafélagsins  2015

Annað hvert ár fer Lögfræðingafélag Íslands í námsferðir erlendis. Fyrsta ferðin var farin til Washington árið 1997 og hefur félagið farið víða síðan þá; til Kúbu, Suður-Afríku, Argentínu og Indlands svo nokkur lönd séu nefnd. Sunnudaginn 15. nóvember 2015 lögðu 49 lögfræðingar og makar af stað í námsferð áleiðis til Víetnam í tíu daga ferð og bauðst þeim sem vildu að fara einnig til Kambódíu.   

 

 

Hanoi er höfuðborgin

Fyrsti viðkomustaður okkar í Víetnam var höfuðborgin Hanoi. Það var magnað eftir langt flug að fara beint brjálaða umferðarómenningu í hjólakerrum. Þannig rúntuðum við um gamla bæinn og franska hverfið en Víetnamar eru 90 milljón manna þjóð sem á 57 milljón mótorhjól og við vorum stödd einhvers staðar innan í þeirri hringiðu, eins og í 1400 snúninga þvottavél.

 

Ho frændi

Grafhýsi Ho Chi Minh leiðtoga Víetnam, var einn af viðkomustöðum okkar og það var hátíðlegt að ganga áður um Ba Dinh torgið þar sem hann lýsti yfir sjálfstæði Víetnam árið 1945. Þar er nú miðstöð stjórnsýslu landsins en Ho frændi, eins og Víetnamar kalla hann var forsætisráðherra norðursins 1945-1955 og forseti 1945-1969. Hann lét þó af völdum árið 1965 af heilsufarsástæðum en var til dauðadags leiðtogi Víetnama.

Við grafhýsið stóðu ungir hermenn heiðursvörð og þegar hópurinn kom hófst dálítil athöfn með stórglæsilegan blómakrans sem hópurinn hafði víst splæst í af tilefni komu sinnar. Svo var gengið inn í helgidóminn, einn vörður sussaði á gesti, annar benti þeim á að hafa hendur niður með síðu, sá þriðji vildi að þeir læddust og svo loks, þegar komið var upp tröppur og inn í kulda grafhýsisins gengu allir inn í svo mikilli andakt að það var eins og þeir byggjust við því að Ho gæti hrokkið upp af værum svefni þá og þegar. Það var ekki að sjá að hann hefði legið þarna látinn síðustu 46 árin eða svo. Miklu fremur var eins og hann hefði tekið sér blund eins og Þyrnirós í ævintýrinu forðum, ætti eftir að sofa í eins og 54 ár í viðbót og vakna upp við koss.

Við vorum heppin því nýbúið var að opna grafhýsið á ný. Í tvo mánuði á ári er ásjóna hins mikla leiðtoga Víetnam ekki til sýnis heldur hefur hópur manna þann starfa að gera hann upp og það kostar þúsundir dollara á ári hverju. Sennilega er það þess virði því Ho frændi er sameiningartákn 54 þjóðarbrota sem búa í landinu.

Ho sjálfur var hógvær maður og vildi ekkert svona tilstand. Sem dæmi þá vildi hann eftir valdatökuna árið 1945 ekki búa í forsetahöllinni, sem frönsku nýlenduherrarnir höfðu byggt árið 1906 fyrir stjórnarherra Indókína, heldur valdi að búa í látlausu hliðarhúsi sem ætlað var fyrir þjónustufólkið. Síðar lét hann byggja íbúðarhús í stíl við bændabýli á landsbyggðinni og þar bjó hann sem einsetumaður frá 1958 og til dauðadags 1969, tók á móti börnum sem voru dugleg að læra og veiddi með þeim í tjörn sem þar er. Við fengum alveg nýja sýn á það hvernig andláti Ho bar að.

Hann dó opinberlega 2. september 1969, 24 árum eftir að hann lýsti yfir sjálfstæði landsins upp á dag. Reyndar dó hann 3. september en slíkir smámunir eru ekkert til að tala um. Þótt Ho hafi verið orðinn 79 ára gamall dó hann ekki úr elli eða hjartveiki heldur úr sorg. Hann hafði í ársbyrjun 1968 fyrirskipað árás á Suður-Víetnam sem mistókst eða kostaði mikið mannfall. Hann tók það svo nærri sér að hann lést rúmlega ári síðar.

     

Fangelsi

Hoa La Prison Museum var einnig heimsótt sem kallað var „Hanoi Hilton“ eða „Hell´s hole“ á tímum Víetnamstríðsins. Fangelsið var byggt af Frökkum í lok 19. aldar á meðan Víetnam var enn hluti af Indókína. Upphaflega voru þar pólitískir fangar sem voru þar pyntaðir grimmúðlega og drepnir og var löngum yfirfullt. Það varð að tákni fyrir yfirgang frönsku stjórnarherranna en í Víetnamstríðinu var fangelsið notað fyrir bandaríska fanga og fékk viðurnefnið „Hanoi Hilton“ enda var vistin þar býsna ömurleg.

Árið 1967 var byggð ný álma fyrir ameríska fanga sem nefnd var „Little Vegas“. Hluti af fangelsinu er nú safn en mestur hluti þess hefur verið rifinn. Þess má geta að John McCain var þar fangi um tíma árið 1968 eftir að flugvél hans var skotin niður yfir borginni. Hann átti þar illa vist í byrjun en þegar Víetnamar komust að því að hann væri sonur háttsetts manns í Ameríkunni var farið betur með hann.

    

Lögfræðingar í Hanoi

Eitt af því sem gerir námsferðir LÍ sérstakar er hin faglega dagskrá þar sem lögfræðingar hitta starfsfélaga sína og fá kynningu á dóms- og réttarkerfi landa. Óvenju erfiðlega gekk að fá heimsóknir í Víetnam og spilaði þar inní að Kommúnistaflokkur Víetnam var með flokksþing sitt í borginni og allir dómarar og lögfræðingar landsins sem eitthvað máttu sín uppteknir á því. Í gegnum einn ferðafélaga fékkst á endanum heimsókn til lögmannsstofunnar Tilleke & Gibbins sem sérhæfir sig í vörumerkjum.

Í landinu eru lögfræðingafélög og staðbundin lögmannafélög en ferðinni var heitið til Vietnam Bar Fereration að lokinni heimsókn á lögmannsstofuna. Árið 2006 voru fyrst sett lög um lögmenn í Víetnam og tveimur árum síðar var Lögmannafélag Víetnam stofnað þar sem allir lögmenn í 63 sýslum landsins eru félagar. Þá eru 11.000 lögmenn nú í Víetnam. Lögfræðingar þurfa að hafa stundað 12 mánaða nám til að fá lögmannsréttindi og einnig verið í tólf mánaða starfsþjálfun. Erfitt reyndist að fá svör við spurningum okkar um sjálfstæði dómstóla enda er réttarkerfið gegnsýrt af spillingu og það virðist vera hægt að kaupa þá niðurstöðu sem menn hafa efni á. Réttlæti til sölu.  

   
 

Í spor drekans á Halong flóa

Haldið var að hinum ævintýralega Halong flóa sem er 1.500 m2 að flatarmáli með um þrjú þúsund eyjum. Heimili drekamóðurinnar segir goðsögnin en eldgos og landmótun segja fararstjórar um flóann sem er á heimsminjaskrá UNESCO og tilheyrir einu fallegasta náttúrusvæði jarðar. Siglt var milli eyjanna og notið einstakrar náttúrufegurðar, kvöldverður var snæddur um borð, stungið sér til sunds í hlýjum sjónum og farið á litlum bátum í fljótandi þorp þar sem var skóli, heimili og sölubátar sem seldu Coca cola. Börn sigldu um í bala og allt var þetta framandi og fallegt.  

 

Fyrrum höfuðborgin Hue

Næst var flogið til borgarinnar Hue sem er í miðju landinu. Árið 1802 flutti  Gia Long Nguyen konungur höfuðborgina frá Hanoi til Hue til að reyna sameina norður- og suðurhluta Víetnams. Konungshöllin var reist þar árið 1845 af Thieu Tri konungi en var síðan breytt í safn árið 1923. Konungshöllin, eða öllu heldur borgin, er varðveitt á heimsminjaskrá UNESCO.

Árið 1884 var skrifað undir sáttmála í Hue milli keisarans og Frakka sem varð grundvöllur að nýlendustjórn þeirra í Víetnam næstu sjö áratugi en franska Indókína var síðan stofnað árið 1887 og samanstóð af Víetnam og Kambódíu. Frakkar létu formleg völd í hendur innlendra valdhafa sem voru keisarinn í Víetnam, konungur Kambódíu og konungurinn í Luang Prabang en í raun notuðu þeir konungana sem leppa. Laos bættist svo við árið 1893 eftir stríð Frakka við Síam (Thailand). Hue var höfuðborg Víetnam til ársins 1945. 

Á tímum Víetnamstríðsins, eða Ameríkustríðsins eins og Víetnamar kalla það, lá víglínan oft hjá Hue og var mestan tímann á yfirráðasvæði Suður-Víetnam. Árið 1968 beindust augu heimsins að borginni þegar norðrið náði henni á sitt vald um eins mánaðar skeið og voru þúsundir manna teknir af lífi fyrir að vera grunaðir um þjónkun við Suður-Víetnam og Bandaríkjamenn. Ameríkanar hentu þá m.a. Napalm sprengjum á konunghöllina/borgina en það hafði djúpstæð áhrif á viðhorf almennings á Vesturlöndum til stríðsins.    

        Búið er að reisa hluta borgarinnar aftur í fyrri mynd en enn á eftir að ljúka þeirri vinnu undir stjórn UNESCO. Í stríðsminjasafninu í Ho Chi Minh City eru áhrifamiklar myndir frá Hue þegar stríðið var þar í hámarki, lík á götum úti og eyðilegging.  


Hótelið í Hoi An

Næsti viðkomustaður okkar var Hoi An en þar vorum við á hóteli sem er eins og himnaríki á jörðu. Þeir sem vildu gátu hvílt sig, baðað sig í sjónum eða legið við sundlaugarbakka en hinir hittu klæðskera í bænum. Það vantaði einn dag upp á ferðina til að njóta betur þess sem þessi forna borg, sem var öldum saman ein mikilvægasta hafnarborg suðaustur Asíu, hafði upp á að bjóða. Enn má sjá áhrif frá Kína og Japan jafnt sem Evrópu. Borgin, sem er á heimsminjaskrá UNESCO, missti skyndilega stöðu sína um 1800 þegar stærri skip þurftu meira dýpi og næstu 200 ár varðveittist hún svo til óbreytt. Nú er borgin þekkt fyrir forna frægð og fallegan arkitektúr.  

 

Hafnarborgin Da Nang

Ekið var ekið til Da Nang sem tók við af Hoi An sem mesta hafnarborg Suðaustur Asíu og er hún það enn í dag. Þar hóf Frakkland landvinninga sína í Indókína þegar franski herinn réðst á höfnina árið 1847 til að hefna fyrir kaþólskra trúboða sem Thieu Tri´s keisari lét taka höndum. Frakkar tóku svo Saigon 1859 og þremur árum síðar, árið 1862, ritaði keisarinn undir samning þar sem Frakkar fengu suðurhluta Víetnam sem franska nýlendu. Flestir þeirra sem eldri voru í ferðinni þekktu til Da Nang því á tímum Víetnamstríðsins voru herstöðvar Suður-Víetnama og bandaríska flughersins staðsettar í borginni og hún oft nefnd í fréttum. Þá var flugvöllurinn þar einn sá fjölfarnasti í heimi.

Skoðað var stórmerkilegt safn um sögu og menningu Chamríkisins en konungsríki hindúa, Champa var til í kringum 2. öld ekr. Þar sem töluð var sanskrít og indversk áhrif ríkjandi í list og menningu. Safnið var stofnað árið 1919 og er stærsta safn af styttum um þessa merku þjóð. Chamfólkið er ennþá sérstakur þjóðflokkur með sína siði, hefðir og menningu, klæðaburð og líta öðruvísi út en Víetnamar. Þar er til dæmis til siðs að við giftingu fara karlarnir til fjölskyldna eiginkvenna sinna, sem er öfugt á við menningu Víetnama.  


Saigon sem aldrei sefur

Hún heitir Ho Chi Minh borg en Saigon er hún kölluð meðal Suður-Víetnama og íbúanna sjálfra. Borgin var endurskírð eftir Ho frænda eftir sameiningu landsins sem þrátt fyrir að vera löngu farinn yfir móðuna miklu lifir enn í hugum Víetnama. Saigon er vestrænni en Hanoi og þar er greinilega meiri velmegun, hægt að kaupa allt milli himins og jarðar og háhýsin glæsileg. Þar búa níu milljónir manna en fyrir aldarfjórðungi voru þar þrjár milljónir. Þar eru hærri laun og betri lífsskilyrði og þar langar alla til að búa.  


Minjar stríðs

Í tveggja klst akstri frá Saigon eru Cu Chi göngin sem Víet Cong liðar grófu hundruð kílómetra af á tímabilinu 1945-1970 og voru nokkurs konar samgöngunet neðanjarðar. Þau eru gott dæmi um ótrúlega útsjónarsemi Víetnama í baráttu við ofureflið en talið er að milli tvær og þrjár milljónir Víetnama og 58.000 bandarískir hermenn hafi fallið í stríðinu.           

Einnig var farið í stríðsminjasafnið í Saigon sem hét víst stríðsglæpasafnið þangað til botnfrosin samskipti Víetnama og Bandaríkjamanna þiðnuðu árið 1995 og Clinton og John McCain komu í heimsókn til Víetnam árið 2000. Þótt flestir ferðalanga hefðu lesið sig vel til um þetta stríð þá var fróðlegt og óhuggulegt að skoða safnið sem sagði sögu eiturefnahernaðar og afleiðingar þess, jarðsprengna sem enn er nóg eftir af í Víetnam og munu limlesta og drepa landsmenn um ókomna tíð ef ekkert er að gert.  


Ekta Pleður og leður

Loks var boðið upp á frjálsan tíma fyrir þreytta ferðalanga en sumir völdu að fara í dagsferð að ósárbökkum Mekong fljótsins og komu alsælir til baka. Aðrir fóru á markaðinn og duttu í verslunargírinn, keyptu „ekta pleður“ og „ekta feik“. Eða horfðu á mannlífið og mótorhjólin sem voru milli fóta á næstum því hverjum einasta Víetnama í borginni.   


Í lokin

Víetnam vakti aðdáun með okkur ferðalöngum. Sjálfsbjargarviðleitni og dugnaður einkennir þessa þjóð sem hefur þurft að berjast hart og lengi fyrir tilvist sinni með kínverska nágrannann sem kúgaði hana í meira en þúsund ár. Svo nýlenduveldi Frakka sem arðrændi þá áður en þeir urðu peð í valdatafli kommúnista og kapítalista á tímum kalda stríðsins.

Árið 1986 var efnahagskerfi landsins endurskipulagt, landsmenn gátu keypt land og eignaréttur var viðurkenndur. Árið 1995 hófust samskipti á ný við Bandaríkin sem hætti að beita landið efnahagsþvingunum. Síðan þá hefur verið uppgangur í Víetnam, sem fengu fyrst sjónvarp árið 1997 og nú eru flestir með farsíma og tölvur. Nútíminn fór á tvöföldum hraða til þeirra. Víetnamar flytja orðið út kaffi og hrísgrjón svo dæmi sé tekið en ennþá vantar upp á gæðin. Eins eru slys tíð í landi mótorhjólsins og þeir rétt að byrja á þeirri vegferð að auka öryggi en oft mátti sjá heilu fjölskyldurnar hjálmlausar á mótorhjóli.         

Vissulega er kommúnistastjórn í Víetnam en tilfinningin sem við fórum með þaðan er sú að það er vandfundið eins peningadrifið samfélag. Ef þú átt peninga getur þú keypt réttlæti jafnt sem annað í spilltu stjórnkerfi þar sem allir rétta „Dong“ að öllum opinberum starfsmönnum, kennurum jafnt sem heilbrigðisstarfsmönnum og lögreglu. Ef þú átt ekki "Dong" er öllum sama um þig. Það er skrítinn kommúnismi.

 

 

 

Kambódía

24.-28. nóvember

Siem Reap (Angkor Wat)

Aðeins fjórir af 49 ferðalöngum fóru heim að lokinni Víetnamferð en hinir flugu til Kambódíu og byrjaði ferðin í Siem Reap. Angkor hofin eru spölkorn frá flugvellinum og þar eru einar mögnuðustu fornminjar í Suðaustur Asíu. Þær eru leifar af höfuðborg hindú-búdda veldis Khmera frá 9.-15. öld sem náði yfir Kambódíu, hluta af því sem núna er Laos, Taíland og Víetnam. Menningu gamla Kmer-ríkisins má líkja við hámenningu Egypta, og nær yfir 400 km2 svæði.

Á mesta blómaskeiði sínu er talið að Angkor hafi verið stærsta borg heims með milljón íbúa á sama tíma og London, stærsta borgin í Evrópu, var með 50.000 íbúa. Angkor Wat, Angkor Thom og Bayon hofin voru skoðið, hvert öðru merkilegra. Angkor Wat er þeirra stærst og glæsilegast og maður skilur ekki hvernig öll þessi hof gátu týnst og gleymst í skóginum, eins og þau gerðu eftir að veldið leið undir lok á 15. öld.

Angkor Thom snart mann djúpt, það var ótrúlegt að sjá tré vaxa í kringum veggina, töfrum líkast. Hofin eru á heimsminjaskrá UNESCO og mörg lönd eru að aðstoða landsmenn við að endurbyggja þau og varðveita. Hópurinn fór einnig í bátsferð á Tonle Sap vatni sem er stærsta stöðuvatn suðaustur Asíu og jafnframt auðugasta ferskvatn í heimi af fiski. Þar heimsóttum við fljótandi þorp, gripum andann á lofti yfir börnum að leik og foreldrum að sinna sínum daglegu störfum. 

 

 

Höfuðborgin

Phnom Penh var áður talin fegursta borgin á því svæði sem kallaðist Indókína en nýlendutími Frakka hafði mikil áhrif á byggingarstílinn. Lítið af gömlu nýlendubyggingunum hefur varðveist vegna hörmungatíma í sögu þjóðarinnar en borgin er nú að rísa upp sem nútímaborg. Afleiðing ógnarstjórnar Pol Pots og Rauðu Khmeranna, sem réðu landinu 1975-1978 var skoðuð með heimsókn í S-21. Þar var miðstöð pyntinga og a.m.k. 17.000 manns voru fluttir þaðan í útrýmingarbúðirnar sem eru þekktar undir nafninu „The Killing Fields“ og eru í um 15 kílómetra frá miðborginni. 


     

Þjóðarmorð rauðu khmeranna

Á meðan nágrannarnir í Víetnam bárust á banaspjótum reyndu stjórnvöld í Kambódíu með Sihanouk prins við stjórnvölinn að halda hlutleysi. Kommúnistar í Norður-Víetnam notuðu kambódískt yfirráðasvæði til að til að ráðast gegn Suður-Víetnam og amerískar hersveitir svöruðu fyrir sig með árásum sem drápu þá ekki aðeins Víetnama heldur einnig almenning í Kambódíu. Talið er að á tímum Víetnamstríðsins hafi allt að 500.000 manns dáið í Kambódíu vegna þessa. Margir vildu berjast gegn innrásarher Víetnama og spilltir herforingjar sáu sæng sína útbreidda til að græða fé. Þegar Sihanouk prins fór úr landi vorið 1970 notuðu nokkrir hægrisinnaðir leiðtogar tækifærið og veltu honum úr sessi. Þetta var gert án blóðsúthellinga en setti af stað 30 ára blóðugt stríð. Sihanouk var sannfærður af kínverskum stjórnvöldum um að leggja traust sitt á kambódíska kommúnista sem kölluðu sig rauðu khmerana og þar með hófst borgarastyrjöld þar sem Kínverjar studdu khmera og Ameríkanar studdu spillt stjórnvöld.

Rauðu khmerarnir byrjuðu á því að taka svæði á landsbyggðinni og á  örskömmum tíma flúðu þúsundir heimili sín til Phnom Penh þar sem íbúum fjölgaði úr 600.000 í tvær milljónir. Þann 17. apríl 1975 náðu rauðu Khmerarnir Phnom Penh. Allir voru reknir úr höfuðborginni með því að segja að bandaríkjamenn ætluðu að ráðast á hana og eyða öllu kviku. Þegar borgarbúar, sem voru eitur í beinum rauðu kmeranna, fóru á landsbyggðina var þeim komið fyrir í vinnubúðum, börn voru tekin af foreldrum, eldra fólk var drepið og allir sem höfðu einhverja menntun.

Talið er að þriðjungur þjóðar hafi verið tekið af lífi og dáið úr hungri og sjúkdómum milli 1975-1978/9 og hefur það verið skilgreint þjóðarmorð. Rauðu Khmerunum var stjórnað af Pol Pot, sem var dulnefni og fjölskylda hans vissi ekki einu sinni hver hann var. Allir leiðtogarnir tóku sér önnur nöfn og var ætlun þeirra að stofna sósíalískt ríki sem byggði á landbúnaði. Hugmyndafræði spilaði stóran þátt í þjóðarmorðinu í Kambódíu þar sem ráðist var á minnihlutahópa sem tilheyrðu kristni, budda  og múslimum. T.d. fækkaði fólki úr Cham ættbálknum úr 700.000 í 200.000. Ráðist var á minnihlutahópa af kínversku bergi sem og víetnömsku og það varð á endanum til þess að Víetnamar réðust inn í Kambódíu.

Kínverjar studdu rauðu khmerana fram til 1990 en Pol Pot framdi sjálfsmorð 15. apríl 1998, eða var eitrað fyrir honum,  þar sem hann dvaldi í felum í skógi við landamæri Thaílands. Fáum mánuðum áður neitaði hann í viðtali að vera ábyrgur fyrir þjóðarmorðinu og leit svo á að hann væri misskilinn og hefði fengið ósanngjarna meðferð. Árið 2001 settu stjórnvöld í Kambódíu ný lög og reyndu þar með að koma í veg fyrir að fyrrum rauðir khmerar sætu við stjórnvölinn. Réttarhöld yfir nokkrum þeirra hófust árið 2009 og þann 7. ágúst 2014 voru tveir þeirra, Nuon Chea og Khieu Samphan dæmdir í ævilangt fangelsi fyrir glæpi gegn mannkyni. Síðan 2013 hefur verið bannað skv. lögum í Kambódíu að afneita þjóðarmorðinu og öðrum glæpum sem rauðir khmerar frömdu.  

 

Leiðsögumennirnir

Við vorum með tvo leiðsögumenn í höfuðborginni sem sögðu okkur sínar örlagasögur um leið og þeir fóru með okkur í S-21 og "Killing fields". Annar þeirra var örugglega ekki hærri en 1,50 metra á hæð. Hann var fæddur 1964 og var því 11 ára þegar hann var rekinn úr borginni ásamt móður sinni og systkinum. Pabbi hans var þá dáinn en hafði verið hermaður og það mátti aldrei minnast á það. Hann svalt í búðum ásamt öðrum börnum og í lok stríðsins var hann orðinn svo illa haldinn að ef hermenn Víetnama hefðu ekki gefið honum lyf þá hefði hann dáið. Móðir hans leitaði hans og fann og eftir stríð laug hann um aldur, sagðist vera 11 ára og fékk að fara í skóla í staðinn fyrir að vera gerður að hermanni 15 ára gamall. Í byrjun voru skólasystkini hans hvött til að segja frá því sem þau upplifðu á tímum kmeranna en það leið yfir þau við að segja frá hörmungunum, pyntingunum sem þau og fjölskyldur þeirra þurftu að líða. Heil þjóð líður enn fyrir glæpi kmeranna, allir misstu ástvini og liðu hörmungar sem eru ofar mannlegum skilningi.  

 

Hátíðarhöld í borg

Það var ekki einungis velt sér upp úr hörmungum í höfuðborginni. Við fórum um í „rickshaw“ vögnum, skoðuðum konungshöllina, sem var byggð um 1860 á bökkum Mekong árinnar og helstu dýrgripi Kambódíu. Í höfuðborginni voru lok þriggja daga buddahátíðar og mannfjöldinn á götum eins og á menningarnótt í Reykjavík. Það var sannkölluð upplifun að ganga um á meðal ungra Kambódíumanna sem hlustuðu á tónleika og nutu lífsins.

Það sem stakk okkur ferðalangana voru öfgarnar á götum úti, fátæktin og ríkidæmið. Þá var spillingin augljós en eðalvagnar keyrðu númerslausir um götur án þess að lögregla skipti sér af því. Fararstjóri upplýsti okkur að enginn væri sviptur ökuréttindum vegna ölvunaraksturs svo framalega sem viðkomandi mútaði lögreglu með 100 bandaríkjadollar greiðslu. Sagt er að forsætisráðherra Kambódíu fari reglulega til Víetnam og gefi ráðamönnum þar skýrslu og leiðsögumenn okkar óttuðust mjög áhrif stóra bróður sem þeir sögðu allt vilja kaupa og hrifsa til sín. Svipað viðhorf var reyndar uppi í Víetnam gagnvart Kína. 

Í lokin 

Eftir hálfs mánaðar ferð til þessara merku þjóða í Asíu var haldið heim í jólaundirbúning, frost og klaka. Mikil dagskrá var í ferðinni, flogið tíu sinnum alls og ferðalangar komu lúnir og búnir heim. Síðan þá hefur undirmeðvitundin verið að melta ferðina; sögunar og þjóðirnar tvær sem voru heimsóttar. Dásamlega fallegt landslag, örlög þjóða, dugnaður og seigla þeirra stendur upp úr. Og svo auðvitað góður matur, ekki má gleyma því. 

Skrifað í desember 2015.

Eyrún Ingadóttir

  

   

Argentína 2013

01.11.2013

Lögfræðingafélags Íslands 1.-12. nóvember 2013

Lögfræðingafélagið hefur um árabil staðið fyrir ferðum á framandi slóðir fyrir félagsmenn sína. Við, sem höfum tekið þátt í þessum ferðum, erum mjög þakklát fyrir þennan þátt í starfsemi félagsins. Ferðirnar hafa gert okkur kleift að kynnast fólki og stöðum sem við hefðum ella aldrei sótt heim. Þær hafa víkkað okkar heim og áhugasvið og ekki síst veitt ógleymanlegar skemmtistundir með kollegum og mökum þeirra. Þátttakendur starfa á ýmsum sviðum lögfræðinnar og eru samtaka um að hafa gagn og gaman af samveru og ferðalögum.

Lengi hafði staðið til að sækja Argentínu heim en vegna efnahagshrunsins 2008 var ferðinni frestað. Það var eftirvæntingarfullur hópur sem sté inn í morgunvélina til London 1. nóvember sl. Fyrir flesta yrðu þetta fyrstu kynni af heimsálfunni Suður Ameríku. Skemmst er frá því að segja að ferðin stóð fullkomlega undir væntingum eins og þær hafa reyndar allar gert, hver á sinn hátt.

Argentína er heillandi land og margbreytilegt. Það er næstum þrír milljón km2 að stærð og íbúar eru um 42 milljónir. Við náðum auðvitað aðeins að sjá brot af landinu. Vorum aðallega í Buenos Aires en skoðuðum líka Iguazu fossana í norðausturhluta landsins við landamæri Brasilíu og Paraguay.

Evrópsk-amerískur suðupottur

Einn þriðji hluti íbúa Argentínu býr í Buenos Aires og borgin iðar af orku og lífi. Yfirbragðið á fólki og umhverfi er suður-evrópskt. Það var ekki mikið um frumbyggja á því svæði sem varð Argentína og því er haldið fram að Argentínumenn séu evrópskari en íbúar Evrópu í dag. Blómatími Argentínu var frá 1860 til 1920 og þá voru reistar byggingar og breiðstræti í Buenos Aires sem tóku mið af París. Í dag eru þetta minnismerki um góðæri sem gekk þjóðinni úr greipum og hún hefur ekki geta endurskapað þrátt fyrir gjöfult land. Argentínumenn fagna í ár 30 ára lýðræði eftir kvalafullt tímabil herræðis og niðurlægingu Falklandseyjastríðsins. Spilling og misskipting auðs stendur í vegi fyrir framförum. Þó er enn að nokkru leyti byggt á arfleifð Evu Peron og eiginmanns hennar sem stóðu fyrir félagslegum umbótum. Eva Peron er alls staðar nálæg í umhverfi og tali fólks.

Efnahagsástand Argentínu minnir á íslenskan veruleika en okkar úrlausnarefni verða smá í samanburðinum. Það eru ströng gjaldeyrishöft í Argentínu og dollarar eftirsóttir. Ferðamenn, freistast til að skipta við ólöglega gjaldeyrisbraskara í skuggasundum til að fá helmingi fleiri pesóa fyrir dollarana sína og taka áhættuna af að fá í hendur falsaða seðla.

Hæstiréttur, dómarafélag og þjóðþing Argentínu

Íslenski hópurinn heimsótti argentínska þingið. Verið var að vinna að endurbótum á þinghúsinu sem er eitt helsta kennileiti borgarinnar en fjárveitingar til viðhalds höfðu greinilegar ekki verið miklar í gegnum árin.

Stjórnskipulag Argentínu líkist bandarísku stjórnskipulagi. Þingið starfar í tveimur deildum, einni allsherjardeild og einni héraðadeild. Þingkosningar voru rétt afstaðnar og nýtt þing ekki enn komið saman. Dómarafélag Argentínu tók höfðinglega á móti okkur í virðulegum húsakynnum sínum þar sem áhugaverðar umræður sköpuðust. Við heimsóttum einnig Hæstarétt Argentínu sem er til húsa í glæsilegu dómshúsi sem reist var í byrjun 20. aldar. Varaforseti dómsins, Elena Inés Highton de Nolasco, tók á móti okkur. Þrátt fyrir að árin hefðu beygt þessa konu þannig að hún var nánast í keng þá geislaði hún af persónutöfrum, greind og húmor. Henni fannst með endemum að svona stór hópur frá slíkri örþjóð væri að þvælast alla leið til Argentínu.

Undir, yfir og allt í kring um stórkostlega regnskógarfossa

Eftir nokkra daga í miðborg Buenos Aries, með yfirþyrmandi mannhafi og bílaumferð, var ekki laust við að íslenskum eyjarskeggum þætti góð tilbreyting að lenda í friðsælli sveit við Iguazu fossanna þar sem við bjuggum á ævintýralegu hóteli með hengibrúm á milli bygginga og sundlaugum inni í regnskóginum. Regnskógarnir skila þarna af sér gífurlegu vatni sem mynda þvílíka fossa að Dettifoss og Gullfoss til samans eru hjóm í samanburðinum. Þessa fossa skoðuðum við frá öllum sjónarhornum, gangandi, siglandi og fljúgandi í þyrlu. Sú upplifun að horfa á hvíta iðuna krýnda regnboga í grænni umgjörð regnskógarins, sjá ótal fugla, stóra og smáa, leika sér að ofurkröftum vatnsins, mun aldrei gleymast.

Bocca Junior og forseti akandi um á bjöllu

Síðasta hluta ferðarinnar bjuggum við í gamla hafnarhverfi Buenos Aries þar sem gömlum hafnarhúsum hefur verið breytt í veitingastaði og glæsihótel hafa verið reist. Þar voru kvöldin nýtt vel til að snæða lungamjúkt argentínskt nautakjöt með dýrðlegu argentínsku víni og reyna fyrir sér í tangó en dagarnir til skoðunarferða, m.a. bátsferð um „delta" svæði Buenos Aries og hjólaferð um borgina. Nokkrir komust m.a.s. á fótboltaleik hjá Bocca Junior og gátu fengið eiginhandaráritun hjá fótboltastjörnunum sem gistu á hótelinu okkar fyrir leikinn. Stór hópur fór í dagsferð til Uruguay til að skoða portugölsku borgina Colonia. Það var áhugavert að fá innsýn í aðstæður í Uruguay sem eru allt aðrar og betri en í Argentínu. Uruguay er lítið land með aðeins 3,5 millj. íbúa sem eru margir afkomendur Svisslendinga og Þjóðverja. Þeir virðast hafa byggt upp blómlegt samfélag, m.a. á svissneskri banka- og ostahefð. Forsetinn ekur um á Volkswagen bjöllu og gefur hluta af launum sínum til góðgerðarmála.

Ekkert mál fyrir Jón Pál

Það var mjög ánægður hópur sem yfirgaf vorið í Buenos Aires til að takast á við myrkrið, veturinn og daglegt streð á Íslandi. Í ferðinni náðum við bara að sjá brot af Argentínu og örbrot af Uruguay, Brasilíu og Paraguay en það hefur opnast glufa fyrir okkur sem við getum stækkað með því að fylgjast með fréttum frá þessum löndum, kvikmyndum og bókum og vonandi sækja þau aftur heim með ákveðnari hugmyndir um hvað við viljum sjá.

Við tókum með okkur heim í farteskinu margar góðar minningar, ekki síst minningar um allt það frábæra fólk sem hafði orðið á vegi okkar og aðstoðað okkur. Til dæmis um þjóninn sem við hittum síðasta daginn á veitingahúsi á móti hótelinu okkar. Hann kveikti þegar í stað á íslenskunni og af hverju? Jú heimildarmynd um kraftajötuninn  Jón Pál Sigmarsson hafði náð að heilla þennan stillilega og fínlega argentínska þjón. Ekkert mál fyrir Jón Pál hljómaði þegar við kvöddum hann. Já er ekki heimurinn smá saman að þróast í eitt og sama heimilið?

Anna Guðrún Björnsdóttir lögfræðingur

Nokkrar myndir úr Argentínuför

Þinghús 1

Þinghús 2

Þinghús 3

Þinghús 4 

Tangó

Bocca Junior

San Telmo

Iguazu

Regnskógur

Námsferð til Færeyja 2009

04.09.2009

Frá því Lögfræðingafélag Íslands hóf að gangast fyrir námsferðum árið 1997 hefur verið farið um langan veg og jafnan á framandi staði, síðast til Indlands árið 2007. Snemma á síðastliðnu ári var af hálfu félagsins hafinn undirbúningur ferðar til Argentínu. Vegna efnahagshamfaranna í október það ár varð stjórn félagsins morgunljóst að ekkert yrði úr þessum ferðaáformum með öllum þeim kostnaði sem því myndi fylgja fyrir þátttakendur. Ekki þótti mega láta við það sitja að leggja niður ferð í ár, en jafnframt lá fyrir að hún yrði að vera minni í sniðum en fyrri ferðir. Að athuguðu máli þótti við hæfi að heimsækja frændur vora og vini í Færeyjum. Skipulögð var ferð með ferðaþjónustunni Færeyjaferðum sem Davíð Samúelsson rekur en hann var jafnframt leiðsögumaður og fórst það afar vel úr hendi.

Hafinn var undirbúningur fyrir ferðina í árslok 2008 og stefnt á hana um miðjan september. Hátt í 40 mann skráðu sig í ferðina, en því miður þurfti á síðari stigum að breyta dagsetningum vegna flugs og við það fækkaði nokkuð í hópnum. Síðdegis föstudaginn 4. september hélt 26 manna góður hópur frá Reykjavíkurflugvelli með færeyska flugfélaginu Atlantic Airways. Lent var í Vogum (Vágar) 80 mínútum síðar þaðan sem haldið var í rútu til Þórshafnar.

Kerlingin og risinn voru myndaðir í bak og fyrir Kerlingin og risinn

Landsbyggðarferð á laugardegi

Þórshöfn er á Straumey (Streymoy) sem er stærsta eyjan í Færeyjum. Daginn eftir var farið í landsbyggðaferð til Austureyjar. Ekið var norður á Eiði og upp með rótum Slattartinds, sem er hæsta fjall Færeyja, 880 metra hátt. Áð var á þessari leið og steindrangarnir „kerlingin og risinn" barðir augum. Giskuðu ferðalangar á hvor dranginn væri hvað og höfðu flestir rangt fyrir sér. Þaðan var farið yfir í Gjá (Gjóvg) þar sem snæddur var færeyskur matur, brauð með ýmsum áleggstegundum, sem bragðaðist vel. Gjá er gamalt sjávarþorp þar sem var blómleg útgerð fyrr á öldum, en nafn staðarins er dregið hinu forna, náttúrugerða hafnarstæði. Byggð hefur nú lagst af þar mestu leyti. Frá Gjá var haldið yfir í Fuglafjörð og komið við í Piddasahandil sem er gömul verslun og handverkshús þar sem kenndi margra grasa. Þá var ljósmyndasýning í hliðarsal hvar sjá mátti fagrar myndir af Fróni. Fuglafjörður er fallegur bær, stærsti bærinn eynni, en þar búa um 1550 manns, en alls búa um 11.000 manns á Austurey. Frá Fuglafirði var haldið til byggða á austanverðri eynni og þær skoðaðar, m.a. heimaslóðir Þrándar í Götu og Eyvarar Pálsdóttur, söngkonu og Íslandsvinar. Þrándur í Götu er færeysk þjóðhetja sem barðist gegn kristnitöku og skattskyldu Noregskonungs á árunum 990-1002. Þekkt er hérlendis orðtakið „að vera einhverjum Þrándur í Götu", þ.e. hindrun eða erfiður viðureignar. Er eftir var leitað meðal Færeyinga könnuðust þeir ekki við þetta orðtak og merkingu þess. Ferðin tók um 7 klukkustundir og var hin ánægjulegasta. Náttúran minnir um margt á hina íslensku Vestfirði, djúpir firðir, vogskornar strendur og lítið undirlendi. Eyjan er iðagræn frá fjöru til fjalls og fé á beit út um allar trissur. Er sagt að sauðfé sé jafn ginnheilagt í Færeyjum og kýr eru á Indlandi, enda er heiti landsins dregið af þessari dýrmætu skepnu (Fjáreyjar). Mér fannst snyrtimennska áberandi hvert sem litið var. Færeyingar hafa varðveitt hús sín vel og hugsað  um þau af kostgæfni. Við nánast hvert hús er hjallur þar sem kjöt er hengt upp og þurrkað (skerpukjöt) og þykir herramannsmatur. Undirritaður fékk að bragða á sýnishorni af þessum þjóðarrétti eyjarbúa sem og grindhval. Verður að segjast eins og er að oft hefur meira góðgæti kitlað bragðlauka smakkarans, grindhvalurinn þótti honum þó ágætur.  

Sveinur Tómasson á skansinum  Hópurinn hlustar á Svein í andakt  

Sveinur Tómasson leiðsögumaður gekk með hópinn um Þórhöfn endilanga

Sunnudagsganga um Þórshöfn

Á sunnudagsmorgninum var siglt með skútu kringum  Nólseyjar (Nólsoy eða Nálarey á íslensku). Eftir hádegi var gönguferð um Þórshöfn með leiðsögn. Þórshöfn (Tórshavn, í daglegu tali stytt sem Havn) er höfuðstaður Færeyja þar sem búa um 18.000 manns, en alls búa um 48.000 manns í Færeyjum. Bærinn, sem er miðsvæðis í eyjaklasanum, myndaðist í kringum Þingnesið (Tinganes) þar sem landnámsmenn stofnuðu þing Færeyja um árið 900. Leiðsögumaður okkar var Sveinur Tómasson en hann er þjóðfræðingur að mennt og hefur ritað nokkrar bækur. Fyrst uppfræddi Sveinur okkur örlítið um sögu Færeyja. Fyrsti landnámsmaðurinn hét Grímur Kamban og er hann talinn hafa numið land árið 825. Sveinur var þó harður á því að Papar, írskir munkar, hefðu náð fótfestu á eyjunum í kringum 500. Þá væri útbreiddur sá misskilningur að munkarnir hefðu verið einsetumenn. Næst var áð við styttu að Nólseyjar-Páli (1766-1809). Sá maður er þjóðhetja í Færeyjum, en hann barðist fyrir niðurfellingu á höftum og einokunarverslun Dana. Í ljós kom að Sveinur er mikill aðskilnaðarsinni og að fyrrnefnd þjóðhetja er í miklum hávegum höfð af hans hálfu. Frá styttunni af þessum merka manni var haldið í Tinganes, hins forna þingstaðar Færeyinga, og skoðaðar byggingar frá miðöldum sem  hýsa m.a. skrifstofur lögmanns Færeyja. Þá var haldið út með Strönd að Skansanum, svo farið í miðbæinn þar sem skoðuð voru gömul og merk hús og styttur. Þá var haldið að „Plantasjunni", skrúðgarði Þórshafnarbúa. Ferðin endaði í Norræna húsinu þar sem verið var að opna myndlistasýningu íslensks listamanns. Gönguferð þessa var afar fróðleg og skemmtileg, þökk sé okkar frábæra leiðsögumanni sem fór á kostum í lýsingu sinni á staðháttum, mönnum og málefnum.

Jóannes Patursson segir frá sögu Kirkjubæjar  Helgi I. Jónsson formaður LÍ heldur ræðu 

Jóannes Paturson sagði sögu Kirkjubæjar. Helgi I. Jónsson formaður LÍ hélt tölu.

Kirkjubær

Um kvöldið var farið út í Kirkjubæ (Kirkjuböur). Kikjubær er í um 20 mínútna akstursfjarlægð frá Þórshöfn og er sögufrægur staður frá miðöldum. Sagt er að þegar hæst lét hafi verið um 50 hús í Kirkjubæ en megninu af þeim var skolað burtu í ofsaroki á 16. öld. Tvær merkar kirkjubyggingar eru þarna, annars vegar Magnúsarmúrinn (Mururin) sem var reistur um 1300 og Ólafskirkja (Olavskirkjan) sem var byggð á 12. öld og er eina kirkjan frá miðöldum sem enn er í notkun í Færeyjum. Á móti hópnum tók Jóannes Patursson kóngsbóndi, en ætt hans hefur búið á jörðinni frá miðöldum og er Jóannes 17. ættliðurinn. Jóannes fór með hópinn inn í Ólafskirkju og fræddi um sögu hennar . Að því loknu var haldið inn í hina 900 ára gömlu Reykstofu (Roykstovan), en hún er hluti af húsaþyrpingu sem nefnist Kóngsgarðurinn (Kongsgardurin). Eftir að skyggnst hafði verið um gáttir var haldið til matstofu og snæddur þjóðlegur, gómsætur þriggja rétta kvöldverður.

Kirkjubær6
Friðgeir Björnsson tekur lagið ásamt Davíð Samúelssyni við undirleik Lárentsínusar Kristjánssonar.

Henrik Möller tekur við þakklætisvotti Helga I. Jónssonar að lokinni kynningu í dómstól Færeyja  Í dómstól Færeyja

Henrik Möller dómstjóri í Færeyjum tók við þakklætisvotti frá Helga I. Jónssyni.

Fagleg dagskrá í Færeyjum

Fagleg dagskrá fór fram á mánudag. Um morguninn var Dómstóll Færeyja (Sórenskrivarin) heimsóttur. Tók þar á móti okkur Henrik Möller dómstjóri sem uppfræddi okkur um starfsemi dómstólsins. Kom þar meðal annars fram að dómarar eru tveir, fjórir dómarafulltrúar og að aðrir starfsmenn eru átján. Alls eru starfsmenn því tuttugu og fjórir. Dómstóllinn býr við þröngan húsakost, en til stendur að stækka annan tveggja lítilla dómsala, þann stærri, og innrétta kjallara. Þingmálið er jöfnum höndum færeyska og danska. Þrír dómarar úr áfrýjunardómstólnum,  Östre-Landsret, koma þrisvar á ári í réttinn og þinga 14 daga í senn. Kviðdómur er í alvarlegum sakamálum og er torvelt að koma honum fyrir þröngum húsakynnunum.

Kaj Leo Johannesen lögmaður Færeyja bauð hópinn velkominn í Tinganes  Lögþing Færeyja

Kaj Leo Johannesen, lögmaður Færeyja, bauð hópinn velkominn.
Hópurinn hlustaði á kynningu í Tinganesi en gekk að því búnu til Lögþings Færeyja.

Eftir hádegið var haldið í Þinganes til lögmannsins (Lagmanden), en það embætti á rætur að rekja allar götur til 13. aldar. Þar tók lögmaður Færeyja, Kaj Leo Johannesen, á móti hópnum og bauð hann velkominn. Við svo búið var haldið í fallegan fundarsal þar sem Sjúrður Rasmussen, Barbara á Tjaldraflötti, Nella Festirstein og Sörin Pram Sörensen fluttu fróðleg erindi um stjórnskipun og stjórnsýslu í Færeyjum. Frá því Færeyingar fengu heimstjórnarlög árið 1948 er meðal hlutverka lögmannsins að vera æðsti maður færeysku heimastjórnarinnar (forsætisráðherra), tilnefna aðra ráðherra, leysa þá frá störfum, ef þurfa þykir og staðfesta lög. Með heimastjórnarlögunum var þinginu (lagtinget) og landsstjórninni (landsstýrið) gert kleift að ráða ýmsum innri málum. Færeyingar eru sem hluti Danaveldis beinir og óbeinir aðilar að flestum alþjóðasamþykktum og stofnunum, en eru ekki aðilar að Evrópusambandinu. Sjálfstæðisbarátta Færeyinga hefur verið eitt helsta deilumálið í Færeyjum frá fyrri hluta 20. aldar. Er að sjá að þjóðin skiptist jafnt í þá sem vilja sjálfstæði og þá sem kjósa áfram að tilheyra Danmörku.

Frá lögmannsembættinu var haldið í löggjafarþingið þar sem Súsanna Danielsson, framkvæmdastjóri þess, tók á móti gestum, ásamt Kristina Samuelsen ráðgjafa (konsulent), en hlutverk hinnar síðarnefndu er að fara yfir lagafrumvörp og gæta þess að þau sé stjórnskipunar- og málfarslega hæf til framlagningar. Kristina er formaður Lögfræðingafélags Færeyja sem stofnað var fyrir einu og hálfu ári. Þingið starfar í einni deild og eru þingmenn 33, þar af þrjár konur. Ráðherrar sitja fremst í þingsalnum og snúa fram en ekki andsælis þingmönnum eins og háttar til á Alþingi. Næst ráðherrum sitja þingmenn þess flokks sem er fjölmennastur og svo koll af kolli. Þingsalurinn er vel búinn tækjum og tólum. Þinghúsið er gamalt, en var gert upp árið 2002. Þá hefur nýtískulegri viðbyggingu verið skeytt við það, en þar er meðal annars aðsetur þingnefnda og þingflokka. Þingstörf fara um flest fram á svipaðan hátt og hérlendis. Þess skal getið að Færeyjar voru gerðar að einmenningskjördæmi árið 2007.

Þeir embættismenn, sem tóku á móti hópnum, lögðu sig fram um að uppfræða hann sem best um þá málaflokka sem þeir sinna og ríkti mikil ánægja meðal manna með móttökurnar.

Í lokin

Fyrir utan náttúrufegurð fannst mér áberandi hið hlýja viðmót eyjarbúa í garð Íslendinga, stóísk ró þeirra, nægjusemi, góð umgengni um náttúruna og virðing fyrir varðveislu gamalla húsa. Þá kom fram hjá fyrrnefndum leiðsögumanni okkar í gönguferðinni um Þórshöfn að innbrot tíðkuðust varla í bænum, hvað þá annars staðar, og til að mynda væru meiri líkur á að maður týndi bíllyklinum tæki maður hann úr kveikjulásnum og setti í vasann í stað þess að skilja hann eftir í ólæstri bifreiðinni. Þá munu Færeyingar enn skilja hús sín eftir ólæst.   

Haldið var heim að morgni þriðjudags í grenjandi rigningu og roki, en lent í Reykjavík í blíðskaparveðri. Ekki var annað að heyra á ferðalöngum en að almenn ánægja ríkti meðal þeirra með vel heppnaða ferð.

Helgi I. Jónsson, formaður Lögfræðingafélags Íslands

Námsferð til Suður-Afríku 2005

06.11.2005

Dagana 6.-16. nóvember 2005 fór hópur á vegum Lögfræðingafélags Íslands í námsferð til Suður Afríku. Eftir langan undirbúningstíma var haldið af stað en faglegur fararstjóri ferðarinnar var Davíð Þór Björgvinsson dómari við Mannréttindadómstól Evrópu. Sú sem þetta ritar fór einnig með í ferðina á vegum félagsins en þátttakendur voru 41, lögfræðingar og fylgifiskar þeirra.

Nokkrir ferðalangar í SOWETO. Til hægri er hluti af minnismerki vegna atburðanna 1976 þegar herlögregla landsins skaut á skólabörn sem mótmæltu því að læra á afrikans. 

Eftir næturflug frá London var lent að morgni dags í Jóhannesarborg og farið til Soweto. Sumir höfðu á orði að það væri nokkurs konar sjokk-meðferð að fara beint úr flugvélinni að skoða bárujárnsklæddan veruleika margra svartra íbúa Suður Afríku. Það kom á óvart hve stór Soweto er en þar búa 3,5 milljónir manna. Hún hefur að geyma bæði fátækrahverfi og hverfi ríkra manna þótt fá séu. Auk þess að skoða fátækrahverfi, þar sem óhætt var að ganga um, var farið á einu götuna í heiminum þar sem tveir friðarverðlaunahafar Nóbels hafa búið; Desmond Tutu biskup og Nelson Mandela, fyrrum forseti landsins. Hópurinn sá barnaskólann fræga þar sem atburðirnir 1976 áttu sér stað, þegar skólabörn mótmæltu því að þurfa læra á afrikans, tungumáli hvítra, og lögreglan hóf skothríð á þau. Fjöldi barna lést í árásinni og hún markaði tímamót í réttindabaráttu svartra þar sem margir hvítir snérust á sveif með þeim eftir þetta og umheimurinn fordæmdi atburðina.

Lögfræðidagskrá ferðarinnar var skipulögð af hjónunum Davíð Þór Björgvinssyni og Svölu Ólafsdóttur en þau dvöldu í Suður Afríku í fjóra mánuði árið 1992. Næsta dag var háskólinn í Jóhannesarborg heimsóttur en þar fékk hópurinn góðar móttökur, próf. Derek van der Merwe sem er aðstoðarrektor skólans og próf. Jan Neels, og hlustaði á afar áhugaverða fyrirlestra um réttarkerfið í Suður Afríku og vernd mannréttinda.

Efir hádegi þann sama dag var stjórnlagadómstóll Suður-Afríku heimsóttur. Var sú heimsókn að margra mati hápunktur ferðarinnar. Stjórnlagadómstóllinn „The Constitutional Court of South Africa" var stofnaður 1994 en hin nýja stjórnarskrá landsins tók gildi árið 1996 og þykir ein sú framsæknasta í heiminum. Helsta hlutverk dómstólsins er að dæma um samræmi laga og ákvarðana stjórnvalda við stjórnarskrá landsins. Gestgjafi hópsins var Albie Sachs, sem er dómari við dómstólinn. Flutti hann erindi um hlutverk dómstólsins og dómaframkvæmd til þessa. Lagði hann sérstaka áherslu á þýðingu dómstólsins fyrir hina marglitu þjóð (Rainbow Nation) sem byggir Suður Afríku, en af orðum hans mátti merkja að dómstóllinn gegnir afar mikilvægu hlutverki við vernd mannréttinda og uppbyggingu réttarríkis í landinu eftir að aðskilnaðarstefnan leið undir lok. Hann gekk einnig með okkur um húsakynni dómstólsins, en þar er hvert atriði úthugsað og hlaðið merkingu. Dómhúsið er byggt uppi á hæð á rústum fangelsis sem þar stóð áður og er það táknrænt fyrir hvernig þjóðin tekst á við sársauka fortíðar með sáttarhug. Útsýni á hæðinni til allra átta vísar til víðsýni sem dómurum er nauðsynleg. Dómsalurinn er einnig um margt sérstakur en við hönnun hans var talið mikilvægt að víkja frá þeim hefðum og venjum sem víða ríkja í þeim efnum. Þannig var það talið mikilvægt að sá sem gengi í salinn fengi ekki á tilfinninguna að hann væri í réttarsal enda fylgdi því þrúgandi tilfinning margra í Suður Afríku. Enn fremur má nefna að sæti þeirra níu dómarar sem sitja í dómi eru ekki á upphækkuðum palli, heldur í sömu hæð og málflytjendur, þar sem allir eru jafnir fyrir lögunum.

Albie Sachs tekur við gjöf frá Davíð Þór Björgvinssyni sem var faglegur fararstjóri í ferðinni.

Albie Sachs dómari, sem er hvítur, er þekktur maður í Suður Afríku og raunar víðar. Hann var frá unga aldri virkur þátttakandi í réttindabaráttu blökkumanna í Suður Afríku. Hann hefur greitt dýru verði fyrir hugsjónir sínar eins og margir svartir samlandar hans. M.a. var hann landflótta í tvo áratugi og bjó þá í Englandi og síðar í Mósambik. Árið 1988 reyndi öryggislögregla Suður Afríku að ráða hann af dögum er hún kom fyrir sprengju í bifreið hans. Eiginkona hans fórst í árásinni, en sjálfur missti hann hægri hendi og sjón á öðru auga. Sachs var mjög persónulegur og opinskrár í tali um hugmyndir sínar um hlutverk dómstólsins og þýðingu hans fyrir þróun réttarríkisins í Suður Afríku eftir endalok aðskilnaðarstefnunnar. Var öllum ljóst sem viðstaddir voru að þar fer maður með háleitar hugsjónir um framtíð Suður Afríku og afar sterka réttlætiskennd. Voru hinir íslensku gestir sammála um að heimsóknin í dómstólinn hafi verið sérstaklega fróðleg og áhrifamikil.

Næsta dag fór hópurinn í heimsókn til einnar af þremur höfuðborgum Suður Afríku, Pretoríu, er þar er aðsetur æðstu stjórnsýslunnar í landinu. Dómsmálaráðuneytið var heimsótt og þar var fjallað um þróun stjórnarskrárinnar og helstu verkefni sem eru á döfinni við uppbyggingu laga- og réttarkerfisins í Suður Afríku. Í Háskóla Pretoríu var kynning á laganáminu en háskólinn var stofnaður árið 1907. Árið 1992 var byrjað að kenna á ensku auk afrikans, sem var opinbert tungumál landsins undir stjórn hvítra. Í lagadeildinni eru 1600 nemendur en grunnnám tekur fjögur ár. Síðan býður skólinn upp á LL.M. nám og doktorsnám. Margir nemendur koma frá öðrum Afríkuríkjum, og nokkrir frá Evrópu, en skólinn býður m.a. upp á sérstakt nám í mannréttindum. Það var áhugavert að vita að svipaður fjöldi nemenda sækir kennslu sem fer fram á ensku og afrikans en 80% enskumælandi nemenda eru svartir og konur eru í miklum meirihluta nemenda! Sagt var að nýútskrifaðir svartir lögfræðingar sem væru með gott próf hefðu góða atvinnumöguleika að loknu námi því að stóru lögmannsstofurnar vildu gjarnan fá slíka til að „laga" sig að þjóðfélaginu. Hluti hópsins heimsótti lögmannsstofu í Pretoríu á meðan hinir hlustuðu á fyrirlestur um fjárfestingarmöguleika í Suður Afríku.Þessum annasama degi lauk með móttöku kollega lögfræðingafélagsins í „Northern Provinces" og var mjög skemmtilegt og áhugavert að hitta afríska lögmenn, lögfræðinga og dómara sem tóku afar vel á móti hópnum. Síðan var haldið til þjóðgarðsins í Pilanesberg þar sem dvalið var næstu tvo dagana og farið í safaríferðir. Að því búnu var haldið til Höfðaborgar, vínhéruðin heimsótt og gerð árangurslaus tilraun til að fara upp á hið fræga Borðfjall.

Sunnudaginn 13. nóvember var siglt var til hinnar alræmdu Robben Island þar sem Nelson Mandela var hafður í haldi í 27 ár ásamt fleiri pólitískum föngum á tímum aðskilnaðarstefnunnar. Öllum pólitískum föngum var sleppt úr haldi árið 1991, en þessi svokallaða „hola helvítis" var gerð að safni nokkrum árum síðar og leiðsögumaður okkar þar var fyrrverandi fangi. Upplifunin að heimsækja þennan stað, sem hafði verið notaður sem fangelsi frá því á 17. öld, og þar af sem öryggisfangelsi fyrir pólitíska fanga frá 1959, var mjög sterk og ógleymanleg.

Mánudaginn 14. nóvember var þingið, sem hefur aðsetur í Höfðaborg, heimsótt en það ber með sér ákaflega sterk bresk áhrif. Á þinginu eru þrjár deildir; „national, province og local level" en þar sitja 400 þingmenn. Kosið er á fimm ára fresti og er landið allt eitt kjördæmi. Heimsókn í háskólann í Höfðaborg, þar sem Davíð Þór hélt erindi um Mannréttindadómstól Evrópu, var um margt svipuð og í háskólann í Pretoriu. Endað var á heimsókn til lögmannsstofu í miðborg Höfðaborgar en þar hlustuðu lögfræðingar á erindi og gátu spurt um ýmis atriði sem var áhugavert. Móttaka lögmannsstofunnar markaði svo endalok lögfræðidagskrár á vegum lögfræðingafélagsins í ferðinni enda var lagt af stað heim kvöldið eftir.

Í námsferðum sem þessari kynnast þátttakendur samfélagi, innviðum þess og sögu, á annan hátt en þeir fá tækifæri til sem venjulegir ferðamenn. Ekki er nauðsynlegt að vera lögfræðingur til að hafa gagn og gaman af slíkum ferðum. Það þarf einungis að hafa einlægan áhuga á kynnast ólíkum menningarheimi. Fyrir mér var þessi ferð merkileg og ógleymanleg og vona ég að svo hafi verið með ferðafélaga mína.

Eyrún Ingadóttir, framkvæmdastjóri Lögfræðingafélags Íslands

Hafa samband